Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu oraz prowadzenia danych statystycznych. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Polityka Prywatności    Jak wyłączyć cookies? AKCEPTUJĘ

17 kwietnia 2019PRZYRODA

Dlaczego nosorożec biały jest biały, choć jest szary? 

Oto Obama. Z mamy Kenijki i taty Amerykanina. Obama jest białym nosorożcem, pierwszym urodzonym w Ziwa Rhino Sanctuary w Ugandzie. Gdyby miał lustro jego życie upływałoby wzburzane egzystencjalnym pytaniem - "jak to biały?!".

Nosorożec biały jest szary. Szary jak nosorożec czarny. Jak to zwykle bywa, teorii wyjaśniających to niezwykłe zwierzęce qui pro quo jest równie dużo jak tych, wyjaśniających polski urodzaj stonki ziemniaczanej w latach słusznie minionych. I podobnej jakości. Po zapoznaniu się z nimi niemal wszystkimi, autor niniejszych słów skłania się do uznania za winne tej sytuacji… landrynki. Ale od początku.

  • Czym różni się nosorożec biały od czarnego?

    Kilka najważniejszych różnic między tymi dwoma gatunkami afrykańskiego nosorożca:
    1. Różnica podstawowa, pozwalająca je najłatwiej odróżnić, wynika z ich diety. Nosorożce białe żywią się głównie trawą i innymi roślinami niskopiennymi. Pomaga im w tym szeroki pysk, który jak nożyce przycina nisko trawę. Nosorożce czarne żywią się liśćmi i owocami - ich pysk jest wąski, ułatwia zrywanie co smaczniejszych kąsków z gałęzi krzewów i małych drzew. Zatem pysk szeroki - nosorożec biały, nazywany też szerokopyskim lub tęponosym. Pysk wąski (haczykowaty) - nosorożec czarny, inaczej spiczatonosy. 

    Pasący się nosorożec biały - źródło: hluhluwegamereserve.com

    2. Nosorożce białe są też znacznie większe od czarnych. Dorosły samiec, taki jak Obama, może osiągać wagę prawie trzech ton i wysokość 1,8 metra. Za okazałego nosorożca czarnego uważa się natomiast takiego, który waży półtora tony i wyrósł do 1,6 metra.3. Białe nosorożce żyją w stadach, są też mniej agresywne niż czarne - preferujące tryb życia singla. Jednak jeśli któryś z nosorożców (czy to biały czy czarny) postanowi się do ciebie przebiec, to uciekaj szybko, bo ta z pozoru niezgrabna góra skóry i mięsa rozpędza się do 50 km/h! 

  • Co łączy czarnego i białego nosorożca?

    Na ich nieszczęście wspólną cechą wszystkich pięciu gatunków nosorożców występujących na świecie (dwa afrykańskie gatunki i trzy azjatyckie: indyjski, jawajski i sumatrzański) jest nie tylko szary kolor, ale i... róg.  

    article image
    Nosorożec czarny.

    Niestety - ponieważ, choć brzmi to absurdalnie, posiadanie rogu jest główną przyczyną masowego zabijania nosorożców przez kłusowników. W krajach azjatyckich, głównie w Chinach i Wietnamie, uważa się, że proszek z rogu nosorożca ma właściwości lecznicze i jest stosowany jako afrodyzjak. I chociaż naukowcy udowodnili, że róg nosorożca ma właściwości lecznicze takie same jakie ludzki paznokieć (czyli żadne - oba składają się z keratyny), to popyt nie maleje. Również wśród kolekcjonerów. Cena kilograma rogu nosorożca sięga sześćdziesięciu tysięcy dolarów!I choć polowania na nosorożce trwają od wieków, to dwudzieste stulecie było początkiem ich masowej rzezi. Na początku wieku na świecie żył milion tych zwierząt, były drugim, po słoniach obu gatunków, najliczniej reprezentowanym gatunkiem w Afryce. Dziś jest ich znacznie mniej - szacuje się, że około siedemdziesięciu tysięcy (z nich tylko dwadzieścia osiem tysięcy żyjących dziko!), są gatunkami zagrożonymi wyginięciem. W Afryce pozostało około dwudziestu tysięcy południowych białych nosorożców (podgatunek białych nosorożców) i pięć tysięcy nosorożców czarnych. W marcu zeszłego roku zmarł ostatni osobnik północnego nosorożca białego, który miał nieszczęście zamieszkiwać niespokojne politycznie kraje (jak Kongo czy Sudan), gdzie nikt nie dbał o przetrwanie tego gatunku.W Azji nie jest lepiej - pozostało około trzech tysięcy nosorożców indyjskich, stu sumatrzańskich i pięćdziesięciu jawajskich.
    Giną też ludzie chroniący je w parkach narodowych. Do dziś w potyczkach z kłusownikami zginęło w Afryce co najmniej kilkuset strażników parków narodowych. Zagrożenie kłusownictwem jednak nie maleje.

  • Walka o ratunek dla nosorożców

    W tracie wypraw outventure.life odwiedzisz dwa miejsca, w których otoczono opieką nosorożce:
    Ziwa Rhino Sanctuary w Ugandzie: ośrodek, które zadaniem jest ponowne wprowadzenie nosorożców do ekosystemu Ugandy. Wojna domowa i kłusownicy sprawili, że niegdyś liczna populacja białych i czarnych nosorożców w tym kraju, wyginęła niemal całkowicie do 1983 roku. Pojawiają się pierwsze sukcesy w odbudowywaniu populacji - od 2009 roku w Ziwa urodziło się szesnaście nosorożców - pierwsze nosorożce w Ugandzie od niemal trzydziestu lat.

    article image
    Ziwa Rhino Sanctuary - tutejsze piękne nosorożce można podziwiać z bardzo bliska.

    Khama Rhino Sanctuary w Botswanie: podobnie jak w Ziwa, celem tutejszego ośrodka jest odbudowa licznej niegdyś populacji nosorożców. Dawne myśliwskie ranczo zostało ogrodzone i przekształcone w dziki rezerwat, gdzie obok innych zwierząt, żyje w naturalnych warunkach trzydzieści nosorożców białych i cztery czarne. Można je z łatwością obejrzeć w czasie safari.

  • To co z tym kolorem białego nosorożca?

    Pamiętasz z dzieciństwa landrynki? Takie twarde jak kamień, słodkie cukierki, które sprawiały, że dykcja pryskała równie błyskawicznie jak szkliwo twoich zębów? Otóż istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że to landrynki są odpowiedzialne za nazwę nosorożców białych.Do przybycia angielskich osadników wszystko było jak trzeba. Nosorożec biały był szerokopyskim (weid w języku afrikaans, wide w języku angielskim). Któregoś dnia jednak, jakiś głodny zoologicznej wiedzy brytyjski kolonizator, zaskoczył pytaniem: "a cóż to za zwierz" tubylca refleksyjnie dotąd obracającego landrynkę w ustach. "Nosorożec szerokopyski" (ang. wide lips rhino) odrzekł zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą napadnięty. "Aaaaaa, biały nosorożec" (ang. white rhino) miał odpowiedzieć napastnik. I tak już pozostało. I żyli długo i szczęśliwie. 

    Białe nosorożce, Ziwa Rhino Sanctuary, Uganda

    Jeżeli chcesz wspomóc starania o zachowanie nosorożców: Uganda: https://www.rhinofund.org/Botswana: http://www.khamarhinosanctuary.org.bw

    Nosorożce czarne i białe możesz zobaczyć w trakcie naszych wypraw:
    outventure: Zielone serce Afryki - Rwanda, DRKongo i Ugandaoutventure: Wielkie afrykańskie safari 4x4 - Botswana, Zimbabwe
    Przydatne linki:Uganda Wildlife Authority - rządowa agencja zajmująca się ochroną przyrody i zarządzaniem parkami narodowymi w Ugandzie. Ziwa Rhino Sanctuary - ośrodek pracujący nad przywróceniem nosorożców do naturalnego środowiska w UgandzieKhama Rhino Sanctuary - ośrodek podobny do Ziwa RS, w BotswanieWWF PolskaAfrican Wildlife Foundation o Ugandzie